Amazonlar çöl tozuyla
besleniyor
Uydu görüntülerinden ilk kez yaðmur ormanlarýndaki
mineral gübrenin nereden geldiði ve Atlantik’in
üzerinden nasýl taþýndýðý izlendi. Buna göre Afrika
çölünden esen rüzgarlar, götürdükleri mineral tozlarla
Amazon nehrini besliyor.
Sahra çölünden esen rüzgarlar, Güney Amerika’daki Amazon
bölgesini mineral tozuyla gübreliyor. Uydu
görüntülerinden ilk kez yaðmur ormanlarýndaki mineral
gübrenin nereden geldiði ve Atlantik’in üzerinden nasýl
taþýndýðý izlenebilmekte.
Ýsrail’deki Weizmann Enstitüsü bilim adamlarý Çad’daki
çukurluðu incelemiþler. BodŽlŽ çukurluðu Sahra’nýn
sadece yüzde birini oluþturmakta. Bilim adamlarýnýn
Environmental Research Letters dergisindeki yazýlarýna
göre Amazonlardaki mineralin yarýsý bu çukurluktan
geliyor. Bilim adamlarý rüzgarlý günlerde bölgeye
700.000 toz taþýndýðýný hesaplamýþlar.
Diðer Sahra bölgelerinin aksine kýþýn ve ilkbaharda
tozun büyük bir kýsmý baþka bölgelere taþýnmakta ve
bunun rüzgarýn mevsimlere göre farklý yönlerden
esmesiyle ilgili olduðu sanýlmakta. BodŽlŽ çukurluðu
Sahra’nýn güneyindeki daðlarýn rüzgara bakan tarafýnda
yer almakta.
Daðlar, rüzgarý çukurluða doðru hýzlandýran bir tür huni
görevini görüyor. Tozun bölgeden savrulmasýndan daðlarýn
yapýsý ve BodŽlŽ çukurluðunun konumu sorumlu tutulmakta.
Araþtýrmacýlar bölgeden üç saatte bir alýnan uydu
görüntülerini deðerlendirerek rüzgarýn hýzýný, toz
miktarýný ve toz bulutlarýnýn yönünü saptayabilmiþler.
Bundan sonraki araþtýrmalarda Sahra tozunun ne zamandan
bu yana Amazonlara taþýndýðý ve daha ne kadar süre
taþýnabileceði öðrenilmeye çalýþýlacak.
|
